Trong xây dựng, mỗi công trình không chỉ là vật liệu mà còn thể hiện sự phát triển và trách nhiệm. Tuy nhiên, nhiều công trình hiện nay bị thi công sai thiết kế do thiếu giám sát, kỹ thuật kém hoặc dùng vật liệu không đạt chuẩn. Điều này làm giảm chất lượng, rút ngắn tuổi thọ và gây mất an toàn. Với các công trình quy mô lớn, sai sót còn dẫn đến chi phí sửa chữa cao và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ cũng như uy tín dự án.

Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng công trình sai thiết kế này và đâu là giải pháp để kiểm soát chất lượng thi công một cách tối ưu?

Các vấn đề thường gặp trong công trình sai thiết kế

Dưới đây là các lỗi phổ biến trong thi công công trình sai thiết kế mà đơn vị khảo sát ghi nhận được:

• Sai lệch chiều dài và tiết diện cấu kiện so với thiết kế (ví dụ: dầm thép thực tế chỉ 210x8x10, thay vì 248x10x12 như thiết kế).
• Dùng sai vật liệu, ví dụ như sử dụng dầm thép I thay vì cột bê tông cốt thép như bản vẽ.
• Thi công không đúng chi tiết liên kết giữa các cấu kiện, đặt sai hướng hoặc sai vị trí tâm liên kết.
• Không bố trí được các lỗ kỹ thuật, thanh giằng, bản mã,… theo thiết kế do sai lệch cấu tạo.

Dữ liệu đo đạc từ thiết bị chuyên dụng như máy quét 3D Laser Scan, robotic Topcon LN-100 đã chỉ ra sai số rõ rệt tại các điểm quan trọng trong nhà xưởng – một trong những minh chứng cho thấy việc “làm ẩu” trong thi công gây ảnh hưởng toàn diện đến công trình.

Nguyên nhân khiến công trình sai thiết kế

Trong quá trình khảo sát thực tế tại các công trường, chúng tôi ghi nhận 4 nhóm nguyên nhân chủ yếu gây ra việc thi công công trình sai thiết kế:

Thiếu giám sát kỹ thuật trong thi công

Nhiều công trình thi công không có sự giám sát chặt chẽ từ đơn vị tư vấn thiết kế, dẫn đến việc công nhân hoặc nhà thầu phụ thực hiện sai quy cách, sai vật liệu hoặc bỏ qua một số hạng mục quan trọng mà không bị phát hiện kịp thời.

Không kiểm tra chất lượng vật liệu đầu vào

Sự thiếu sót trong việc kiểm tra chứng chỉ CO/CQ của vật liệu xây dựng (thép, bê tông, bu lông, tấm lợp,…) khiến công trình sử dụng những vật liệu không đúng chuẩn thiết kế, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu lực, độ bền và tuổi thọ công trình.

Lỗi lắp đặt và thiếu kiểm tra liên kết

Các vị trí bu lông neo, mối hàn hoặc các chi tiết kết cấu lắp ghép thường dễ bị bỏ sót trong kiểm tra kỹ thuật. Khi lắp sai hoặc thiếu liên kết, cấu kiện sẽ bị võng, vặn xoắn hoặc mất ổn định khi chịu tải.

Sơ suất trong công tác đo đạc – quan trắc

Công tác định vị trục, kiểm tra kích thước hoặc quan trắc biến dạng trong thi công không được thực hiện đầy đủ hoặc sử dụng thiết bị thủ công lỗi thời. Điều này làm sai lệch vị trí kết cấu, gây lệch trục nhà, vênh mái, hoặc sai cao độ.

Hậu quả từ việc thi công của công trình sai thiết kế

Việc một công trình sai thiết kế không được thi công đúng theo bản vẽ không chỉ đơn thuần là sai lệch về kích thước, mà còn kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng:

Giảm khả năng chịu lực – nguy cơ sập đổ

Nếu tiết diện cấu kiện thép hoặc bê tông bị cắt giảm hoặc thi công sai, công trình không đạt được khả năng chịu lực như tính toán, dễ sụp đổ khi có tác động tải trọng bất thường (gió, bão, rung chấn,…) gây nguy hiểm tính mạng và thiệt hại tài sản lớn.

Biến dạng công trình – ảnh hưởng thẩm mỹ và công năng

Một trong những hậu quả phổ biến là mái bị võng, lệch trục, kết cấu nghiêng hoặc lắp sai vị trí, gây mất thẩm mỹ và giảm công năng sử dụng. Nhà xưởng dễ bị nóng, dột, bí khí hoặc ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất vì cấu trúc không còn chính xác.

Nứt tường, thấm dột và phát sinh chi phí sửa chữa

Khi kết cấu thi công công trình sai thiết kế ban đầu, phần tường gạch dễ bị nứt vỡ, trần mái cong vênh, tấm panel không khít dẫn đến thấm nước, ảnh hưởng đến tuổi thọ và chi phí bảo trì sau này.

Giải pháp kiểm soát chất lượng công trình hiệu quả tránh được việc công trình sai thiết kế

Để đảm bảo không xảy ra tình trạng thi công công trình sai thiết kế ban đầu, đạt tiêu chuẩn an toàn và chất lượng, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp sau:

Tuân thủ quy trình thi công theo thiết kế

Mỗi công trình cần có quy trình rõ ràng từ bước thiết kế – lập kế hoạch – triển khai thi công – kiểm tra – nghiệm thu. Việc tuân thủ các bước này giúp giảm thiểu sai sót kỹ thuật và hạn chế các lỗi chủ quan trong quá trình thi công.

Giám sát chặt chẽ bằng công nghệ đo đạc hiện đại

Ứng dụng các thiết bị công nghệ cao giúp kiểm tra chính xác, khách quan và tiết kiệm thời gian:

Robotic Topcon LN-100: dùng để định vị trục, kiểm tra vị trí tương đối của các hạng mục trên mặt bằng công trình.

Máy quét 3D Laser Scan: kiểm tra kích thước, tiết diện và độ võng thực tế của cấu kiện sau khi thi công.

Các thiết bị chuyên dụng hỗ trợ kiểm tra vật liệu và độ dày kết cấu 

Các thiết bị này hiện đang được E2CS – Công ty chuyên cung cấp dịch vụ kiểm tra và mô hình hóa hiện trạng công trình ứng dụng hiệu quả trong nhiều dự án công nghiệp và dân dụng lớn trên toàn quốc.

Hợp tác với đơn vị có chuyên môn kiểm tra hiện trường

Việc phối hợp cùng đơn vị có chuyên môn như E2CS giúp chủ đầu tư:

• Phát hiện sai lệch thi công so với bản vẽ một cách nhanh chóng;
• Đưa ra báo cáo kỹ thuật minh bạch, trực quan bằng hình ảnh và mô hình 3D;
• Giảm thiểu rủi ro kỹ thuật và bảo vệ uy tín công trình ngay từ giai đoạn đầu.

Bạn muốn E2CS hỗ trợ kiểm tra hiện trạng công trình hoặc xây dựng quy trình giám sát hiệu quả?
=> Liên hệ với E2CS ngay hôm nay để nhận tư vấn kỹ thuật và giải pháp kiểm tra thực trạng bằng thiết bị hiện đại, chính xác và tiết kiệm.